Pam mae mynediad yn bwysig i ti
Mae gen ti a dy ffrindiau hawl i fwynhau pob cyfle mae bywyd yn ei gynnig – p’un a yw’n mynd i’r sinema, cwrdd mewn clwb ieuenctid, neu chwarae chwaraeon. Mae’r gyfraith yn glir: mae gen ti hawl i fwynhau dy holl hawliau heb wahaniaethu ar unrhyw sail, gan gynnwys anabledd.
Mae hyn yn cynnwys dy hawl i:
- Fynd i lefydd, cwrdd â phobl, a threulio amser gyda nhw (Erthygl 15).
- Chwarae, hamdden, adloniant, a chyfranogiad ym mywyd diwylliannol (Erthygl 31).
Os oes gen ti anabledd, dylet ti fedru cael cymorth i gael mynediad at yr hawliau hyn sy’n dy alluogi i gymryd rhan mewn bywyd cymunedol, gydag urddas, ac ar sail gyfartal â phob plentyn arall.
Mae’r gyfraith ar dy ochr di
Yng Nghymru a’r DU, mae gennym gyfreithiau a chonfensiynau cryf wedi’u cynllunio i ddiogelu dy fynediad a dy hawliau:
1. Deddf Cydraddoldeb 2010 (Cyfraith y DU)
Mae yn erbyn y gyfraith i wahaniaethu yn erbyn person ag anabledd wrth ddarparu nwyddau, cyfleusterau, neu wasanaethau (fel siopau, sinemâu, neu ganolfannau ieuenctid).
- Addasiadau Rhesymol: Rhaid i gyflogwyr a darparwyr gwasanaethau wneud ‘addasiadau rhesymol’ i sicrhau nad wyt ti’n cael dy anghyfleustra. Gallai hyn olygu newid polisi, darparu gwasanaeth ychwanegol, neu gynnig dulliau cyfathrebu gwell.
2. Safonau Llywodraeth Cymru
Mae Llywodraeth Cymru wedi gosod safonau penodol o dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010 ar gyfer pob corff cyhoeddus (fel cynghorau, ysgolion, a’r GIG). Nod y safonau hyn yw sicrhau bod pobl anabl, gan gynnwys defnyddwyr cadeiriau olwyn, yn gallu mwynhau cyfleusterau ac yn cael eu rhoi ar sail gyfartal.
Nodyn Pwysig: Er bod y gyfraith yn gofyn am addasiadau rhesymol, nid yw eto’n mynd mor bell â’i gwneud yn orfodol i gael mynediad cadair olwyn i bob adeilad. Fodd bynnag, mae’r gyfraith bob amser yn symud tuag at fwy o gydraddoldeb.
Llefydd i gael cymorth ac atebion
Nid oes rhaid i ti frwydro dros dy hawliau ar ben dy hun. Os wyt ti’n teimlo dy fod wedi cael dy wahaniaethu neu nad yw darparwr gwasanaeth wedi gwneud addasiadau rhesymol, mae yna lefydd a all helpu.
Darganfod mwy am dy hawliau:
- Anabledd Cymru: Darganfod rhestr fanwl o’r holl hawliau a gwybodaeth mynediad ar wefan Anabledd Cymru.
Cyngor cyfrinachol:
- Oes gen ti gwestiynau am dy hawliau neu unrhyw beth arall sy’n dy boeni? Cysyllta â Meic a byddwn yn hapus i helpu ti i ddod o hyd i’r wybodaeth neu’r cymorth cywir. Darganfod mwy ar ein tudalen anableddau yn ein adran Cael Help.
Cyfeiriadau cyfreithiol:
Erthyglau 2, 15, 23 Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau’r Plentyn (CCUHP)
Erthyglau 7, 30 Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau Personau ag Anableddau
Deddf Cydraddoldeb 2010
